Feeds:
เรื่อง
ความเห็น

Posts Tagged ‘ศาลยุติธรรม’

recommendare

 

บันทึก

จากปาฐกถาหัวข้อ “บทบาทใหม่ศาลปกครองไทย”

 

งานสัมมนาใหญ่ประจำปีครั้งที่ 1 ของสถาบันสัญญา ธรรมศักดิ์ เพื่อประชาธิปไตย

ณ  โรงแรมสยามซิตี พญาไท   วันที่  16  ธันวาคม  2551

บรรยาย  โดย

นายอักขราทร จุฬารัตน   ประธานศาลปกครองสูงสุด

ศ.ดร.อมร จันทรสมบูรณ์  ประธานกรรมการกฤษฎีกา

นายประสาท พงษ์สุวรรณ รองอธิบดีศาลปกครองกลาง

นายวิชัย ชื่นชมพูนุท       ตุลาการศาลปกครองสูงสุด

กล่าวดังนี้

 

นายอักขราทร จุฬารัตน

ทุกคนต้องช่วยกันนำนิติรัฐกลับเข้าสู่สังคมไทย เพราะบ้านเมืองขาดขื่อแป บังคับให้บ้านเมืองเป็นไปตามกฎหมายไม่ค่อยได้ จึงอยากเห็นหลักนิติธรรมกับหลักนิติรัฐ หรือหลักกฎหมายเป็นใหญ่เป็นสิ่งที่ประชาชนปฏิบัติตาม

 

สำหรับหลักการตุลาการภิวัตน์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ติดใจผมมาตลอดเพราะคนเข้าใจผิดบ้างถูกบ้าง โดยเฉพาะเข้าใจว่าตุลาการภิวัตน์คือการเข้าไปเกี่ยวข้องกับการสรรหาองค์กรตามรัฐธรรมนูญ ซึ่งที่จริงเป็นการเข้าไปเกี่ยวข้องแบบไม่เด็ดขาดเพราะต้องมีวุฒิสภาลงมติเลือก ซึ่งอันนี้ก็ไม่ใช่ตุลาการภิวัตน์ แต่เป็นการไปช่วยบ้านเมืองเพราะรัฐธรรมนูญกำหนด  ตุลาการภิวัตน์ที่คนส่วนใหญ่พูดถึงกันมากคือ ศาลเข้าไปตัดสินโดยใช้อำนาจแผ่กว้างไปทับซ้อนฝ่ายบริหารและนิติบัญญัติ แต่ความจริงการใช้กฎหมายของตุลาการในการตัดสินคดีต่างๆ อาจผิดแผกไปจากที่เห็นในอดีต มันจึงทำให้มีความรู้สึกว่าใช้อำนาจแผ่กว้างซึ่งไม่ถูกแต่เป็นการใช้และตีความกฎหมายปกติในทางศาลบังเอิญในประเทศไทยถูกอิทธิพลจากประเทศอังกฤษมากแต่ระบบกฎหมายใช้ต่างกันจึงเกิดปัญหาการปฏิบัติของนักกฎหมาย การตีความใช้กฎหมายเพื่อให้สอดคล้องกับสถานการณ์ประเทศจึงเกิดขึ้นและมีคำพูดว่า การใช้กฎหมายต้องดูตามเจตนารมณ์กฎหมายว่าเขียนขึ้นเพื่ออะไร การตีความแบบนี้จึงเป็นปกติ เราผิดปกติเพราะถูกสอนให้ตีความกฎหมายตามลายลักษณ์อักษรแบบกฎหมายอังกฤษ แต่หลักกฎหมายอังกฤษก็ยังเกิดโดยการตัดสินของศาลถึง 80% ของไทยเลียนทฤษฎีกฎหมายจากอังกฤษมาใช้ แต่ไม่ได้เอามาหมดจึงยุ่ง

 

สภาพบ้านเมืองเกิดปัญหาเถียงกันว่าประชาธิปไตยสมบูรณ์ได้ต้องมาจากการเลือกตั้ง แต่การเลือกตั้งของเราเป็นประชาธิปไตยอยู่ในตัวหรือไม่ เพราะประชาธิปไตยต้องไม่ใช่การเลือกตั้งที่ซื้อเสียงจนนำไปสู่การผูกขาด จึงเสนอให้สถาบันการศึกษาต้องสอนวิชาประวัติศาสตร์สากลด้วยเพื่อความเข้าใจเวลาที่เราจะลอกเลียนแบบหลักการปกครองหรือหลักกฎหมายจากต่างประเทศจะได้เข้าใจแนวทางปฏิบัติของแต่ละประเทศว่าไม่เหมือนกันเพื่อลดปัญหาความขัดแย้ง

 

ความหมายที่แท้จริงของ Rule of Law หลักนิติธรรม 3 ประการได้แก่
1. ความสูงสุดและเด็ดขาดของกฎหมาย คือ กฎหมายรัฐธรรมนูญ
2.หลักกฎหมายของประเทศอังกฤษ
3.ส่วนที่ศาลที่ตัดสินไว้
          
                    

นอกจากนี้ ประธานศาลปกครองสูงสุด ยังยกตัวอย่างของประเทศที่เป็นนิติรัฐ ต้องมีลักษณะ 5 ประการ  คือ

1. ถ้าไม่มีกฎหมายให้อำนาจ ก็ไม่สามารถเอาผิดประชาชนได้

2. มีการแแบ่งแยกการใช้อำนาจอธิปไตย อย่างชัดเจน

3 . มีการใช้อำนาจศาลปกครองโดยองค์กรตุลาการ

4. ความเกี่ยวข้องกันของฝ่ายนิติบัญญัติกับฝ่ายบริหาร

5. ตุลาการต้องเป็นอิสระ

 

——————————————————————————————————————————-

ศ.ดร.อมร จันทรสมบูรณ์

กรณีที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งยุบ 3 พรรคการเมือง ที่ศาลสั่งงดการไต่สวนแล้ววินิจฉัยอย่างรวดเร็วและมีนักวิชาการนิติศาสตร์ออกมาโต้แย้งว่าขัดกับหลักของความเสมอภาคที่ไม่เปิดให้ผู้ไต่สวนชี้แจงข้อกล่าวหา โดยหลักแล้วเราต้องฟังความสองข้าง แต่อย่าลืมว่าความยุติธรรมต้องทำภายในเวลาอันรวดเร็ว ถ้าช้าก็ไม่ยุติธรรม ปัญหาจึงอยู่ว่าการจะนำสืบพยานอีก 300 คนนั้น ถามว่าต้องฟังทั้งหมดหรือไม่ หากเรื่องนี้มีปัญหาเฉพาะข้อกฎหมายก็ต้องถามว่าจำเป็นต้องฟังความอีกไหม การสืบข้อเท็จจริงจากศาลฎีกามานั้นเพียงพอหรือไม่ 

 

เรื่องนี้ต้องดูให้เกิดความสมดุล ศาลรัฐธรรมนูญควรเขียนคำวินิจฉัยให้ชัด ไม่ควรย่อ เพราะคนนอกไม่รู้ว่าในแฟ้มคำวินิจฉัยมันเป็นอย่างไร ที่ทำให้คนไม่เข้าใจเป็นปัญหาในการอธิบาย

 

อีกกรณีที่ศาลปกครองกลางควรจะรับฟ้องกรณีปราสาทพระวิหารหรือไม่ ตนเห็นว่าควรรับไว้ เพราะมีข้อเท็จจริงในการเจรจาของรัฐบาลที่มีข้อกังขาว่าทำเพื่อผลประโยชน์ส่วนรวมหรือผลประโยชน์ส่วนตัว อีกทั้งจะมีข้อเท็จจริงอีกว่าการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกนั้นเป็นการตอบแทนหรือไม่ โดยเห็นว่าเรื่องข้อเท็จจริงและเรื่องการเมืองมันสัมพันธ์กันจึงต้องพิจารณาไปด้วยกัน ดังนั้น จึงคิดว่าศาลปกครองกลางจะต้องรับไว้พิจารณาแล้วค่อยมาตรวจสอบทีหลัง

 

การเมืองในปัจจุบันยังมีพรรคการเมืองที่ตกลงตำแหน่งกันก่อนตั้งรัฐบาล ผมกำลังมองว่าอะไรเป็นเหตุให้เราตกอยู่ในสภาพอย่างนี้ ทำไมเราจึงมีพรรคการเมืองที่สามารถแบ่งเค้กกันได้ นั่นเพราะว่าการเมืองบ้านเราบังคับให้สังกัดพรรคและให้อำนาจปลด ส.ส.ทำให้นายทุนรวมทุนกันตั้งพรรคและออกเงินให้ ส.ส.ลงเลือกตั้งและมาสังกัดพรรค  จึงมองได้ว่ารัฐธรรมนูญก่อให้เกิดเผด็จการพรรคการเมือง ยิ่งขณะนี้นายทุนระดับชาติถูกยุบพรรคไปแล้ว นายทุนระดับภูมิภาคก็เริ่มจับขั้วกัน เป็นการย้อนภาพการเมืองไปเหมือนปี 2535 นั่นเพราะเราเขียนรัฐธรรมนูญให้ ส.ส.ตกอยู่ใต้อิทธิพลนายทุนเจ้าของพรรคและนายทุนก็ตกลงแบ่งเค้กกัน ปัญหาจึงอยู่ที่ว่าใครจะสร้างการเมืองใหม่

 

การหาการเมืองใหม่จึงเกิดคำถามว่า เมื่อยักษ์ออกจากขวดแล้วและมีระบบผูกขาดโดยนายทุนระดับชาติและท้องถิ่นแล้ว คนที่จะมาแก้ปัญหายักษ์ออกจากขวด ผู้ที่มีประโยชน์ผูกขาดพรรคเดียวหรือ 4-5 พรรค ถามว่าคนเหล่านี้จะแก้รัฐธรรมนูญให้เป็นมาตรฐานหรือไม่ คนเหล่านี้พูดแต่ว่าการเมืองต้องแก้ด้วยการเมือง แล้วการเมืองที่เป็นเผด็จการ คนที่อยู่ในนั้นไม่มีทางแก้ปัญหา แล้วใครจะแก้

——————————————————————————————————————————-

นายประสาท พงษ์สุวรรณ

ศาลมีหน้าที่ตัดสินข้อพิพาทเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแต่ก็มีผู้วิจารณ์ตั้งข้อสงสัยว่าบทบาทใหม่ของศาลปกครอง ไม่สนใจคดีพิพาท ไปสนใจคดีการเมือง ไม่ชอบอยู่ตรงกลาง อยู่ฝ่ายนั้นฝ่ายนี้ มีธงต่อต้านคนนั้นคนนี้ บ้างก็ว่าศาลปกครองตัดสินคดีโดยอาศัยกระแสประชาชน ไม่อาศัยหลักกฎหมาย ซึ่งความจริงแล้วไม่ใช่ เพียงแต่ศาลปกครองตัดสินคดีใกล้เคียงความรู้สึกของประชาชนแต่ยืนยันว่าศาลปกครองใช้หลักกฎหมายตัดสินคดี มีหลักวิชาการสนับสนุน ไม่ว่าคดีเขาพระวิหาร คดีแปรรูป ปตท. รัฐวิสาหกิจ คุ้มครองไม่ให้ตำรวจใช้กำลังสลายม็อบ จึงจะอธิบายว่าบทบาทใหม่ของศาลปกครอง ไม่ใช่ศาลจะเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการเมืองการเมืองก็ทำหน้าที่ไปศาล ศาลก็ตัดสินคดีไป ส่วนที่กฎหมายกำหนดให้ประธานศาลปกครองสูงสุดเป็นกรรมการสรรหาต่างๆ นั้นเป็นเรื่องตัวบุคคล

 
บทบาทใหม่ของศาลปกครองจึงไม่ได้ไปแทรกแซงการเมืองอย่างมีการวิจารณ์กล่าวหา ศาลปกครองมีหลักการว่าจะไม่วินิจฉัยคดีในฐานะที่เป็นผู้บังคับบัญชาฝ่ายปกครอง จะวินิจฉัยเฉพาะเรื่องการยกเลิกเพิกถอนคำสั่งหรือการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย แต่จะไม่สั่งบังคับให้ฝ่ายปกครองต้องทำอย่างนั้นอย่างนี้

 

บทบาทของศาลปกครองกับการเมือง ที่มีข้อสงสัยว่า ศาลตัดสินเอนเอียงไปยังฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือไม่ และตัดสินไปตามกระแสของประชาชนหรือไม่  โดยระบุว่า  ในความเป็นจริงแล้ว ศาลตัดสินไปตามข้อเท็จจริง แต่ผลที่ได้ ไปตรงกับความต้องการของคนส่วนใหญ่เสียมากกว่า

 

ดร.ประสาท ยังกล่าวเสริมถึงตุลาการที่เข้าไปยุ่งเกี่ยวกับการเมืองว่า มีเหตุผลตามแบบของโลกตะวันตกที่เป็นโลกแห่งประชาธิปไตย ซึ่งพยายามทำให้ปัญหาทางการเมืองเป็นคดีที่ขึ้นสู่ศาล นั่นคือ การทำให้การเมืองเป็นกฎหมายแต่ปัจจุบันการเตือนภัยยังมีการใช้เสียงข้างมากในการตัดสินว่า ใครถูกหรือใครผิด ซึ่งโลกตะวันตกถือว่า เป็นการตัดสินที่ผิด เพราะเป็นคดีความศาลควรจะมีส่วนในการตัดสิน จึงไม่ถือว่า เป็นการแทรกแซงทางการเมือง เพราะฉะนั้นวิธีที่ศาลปกครองเข้าไปยุ่งเกี่ยวทางการเมืองจึงไม่ถือว่า เป็นเรื่องผิดอะไรเพราะอำนาจหน้าที่ของศาลคือการตัดสินและถอดถอนการเมืองที่ผิดกฎหมาย


——————————————————————————————————————————-

 

นายวิชัย ชื่นชมพูนุท

การพิจารณาคดีของศาลปกครองเป็นระบบไต่สวนที่ใช้ระบบตุลาการมืออาชีพ และมีความรู้ลึกเกี่ยวกับคดีที่พิจารณา จะต้องมีการศึกษาคดีนั้นๆ อย่างละเอียดจึงจะมาพิจารณาได้ โดยที่ตุลาการมืออาชีพจะต้องศึกษาหาความรู้อยู่ตลอดเวลาเพื่อที่จะได้พิจารณาคดีต่างๆได้อย่างกวางขวาง และเที่ยงตรงที่สุด

 

ตุลาการศาลปกครองสูงสุด  ยังกล่าวถึงการยึดอำนาจศาล ว่า เป็นความเสียหายมากกว่า การยึดสนามบิน เพราะถ้าหากศาลถูกยึดอำนาจแล้ว จะตัดสินคดีต่างๆได้อย่างเที่ยงตรงได้อย่างไร และเป็นสิ่งที่เสียหายต่อการลงทุนเป็นอย่างมาก ทั้งยังกล่าวอีกว่า การยึดให้ศาลไม่ให้ตัดสินคดีเป็นสิ่งที่ประเทศที่เจริญแล้ว มองว่า ไม่ควรทำ อย่างยิ่ง  ทั้งนี้ หน้าที่หลักของศาลปกครองสูงสุดมีอำนาจวินิจฉัยคดี คือ  1.กรณีการพิทักษ์ ระบบคุณธรรม 2.กรณีการใช้อำนาจในการเลือกตั้งในทางที่ผิด 3. การประกาศ พ.ร.ก.ฉุกเฉิน4.คดีที่ที่มีการอุทธรณ์ขึ้นมา จึงจะอยู่ในอำนาจวินิฉัยของศาลปกครองสูงสุด
  

——————————————————————————————————————————-

 

โฆษณา

Read Full Post »