Feeds:
เรื่อง
ความเห็น

Archive for เมษายน 15th, 2009

smileyKiD

ขอกล่าวนำสักเล็กน้อย

ปัญหา ที่เกิดขึ้นมานานนับตั้งแต่ที่โลกรู้จัก Internet กัน แพร่ระบาดไปทั่วโลก Internet นั่นก็คือการ Copy Content (Content ในที่นี้หมายถึง ข่าว, บทความ, Digital Artwork, Digital Photo หรือ สิ่งใดๆก็ตามที่อยู่บนหน้าเว็บ) โดยไม่ให้เครดิตแก่เจ้าของ Content ซ้ำร้ายอาจมีการนำไปใช้ในเชิงการค้าก็เป็นได้ จึงอาจกล่าวได้ว่าเป็นอาญชากรรมบน Internet ก็ว่าได้ ยิ่งโลก Internet ขยายตัวขึ้นมากเท่าไหร่ ปัญหานี้ก็ยิ่งเกิดขึ้นมากตาม

สำหรับ ผู้ที่ต้องการจะเผยแพร่ Content ให้ทุกคนได้นำไปใช้กันโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายใดๆนั้น ขอเพียงแค่บอกว่าตนเองเป็นเจ้าของผลงาน เมื่อเจอปัญหาเหล่านี้ก็คงจะถูกบั่นทอนกำลังใจไปกับความเห็นแก่ตัวของคนไม่ กี่คนไปไม่มากก็น้อย ซึ่งเป็นการทำลายโอกาสแก่คนใหม่ไฟแรงที่อยากจะพัฒนา Content ใดๆ ให้ทุกคนนำไปใช้กันฟรีๆ แล้วสามารถอวดอ้างได้ว่า ตัวเองเป็นเจ้าของผลงาน และไม่ต้องมากังวลกับการถูกขโมยผลงาน

แต่เดิมนั้น ปัญหานี้มีวิธีแก้ไขอยู่ 2 วิธี คือ

  1. การ จดลิขสิทธิ์ (License) เพื่อเป็นเจ้าของผลงานนั้นอย่างเต็มตัวแต่เพียงผู้เดียว สงวนสิทธิ์ทุกประการ (Copyright) ในการนำไปเผยแพร่ นำไปใช้ หรือดัดแปลงใดๆ โดยที่ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของ แต่ก็มีจุดบกพร่องสำคัญก็คือ การที่คนอื่นจะนำไปเผยแพร่นั้นจะต้องขออนุญาตจากเจ้าของก่อน ไม่เช่นนั้นถือว่าผิดกฎหมาย จึงถือได้ว่าวิธีนี้แก้ปัญหาไม่ค่อยตรงจุดนัก
    http://th.wikipedia.org/wiki/ลิขสิทธิ์
  2. การ ยกมอบให้เป็นสาธารณสมบัติ (Public Domain) ก็คือไม่มีใครเป็นเจ้าของผลงาน ทุกคนสามารถนำไปใช้ได้โดยไม่ผิดลิขสิทธิ์ แต่ก็มีจุดบกพร่องก็คือ เจ้าของผลงานก็จะไม่ได้เป็นเจ้าของผลงานอีกต่อไป สูญเสียสิทธิ์นั้นไปอย่างสิ้นเชิง
    http://th.wikipedia.org/wiki/สมบัติสาธารณะ

แต่ผมจะมาแนะนำวิธีที่ 3 ให้ทุกคนได้รู้จักกันครับ

ครีเอทีฟคอมมอนส์

ครี เอทีฟคอมมอนส์ เป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร (Non-profit Organization) ก่อตั้งขึ้นที่สหรัฐอเมริกาเมื่อปีค.ศ. 2001 ก่อตั้งขึ้นเพื่อพัฒนาสัญญาอนุญาตที่สามารถแก้ปัญหาข้างต้นได้ สัญญานี้มีชื่อว่า สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์

(นอก จากนี้ องค์กรครีเอทีฟคอมมอนส์ ยังพัฒนาสัญญาอนุญาตอีกสัญญาหนึ่ง ชื่อ Science Commons ถูกเผยแพร่ในปีค.ศ. 2005 เพื่อคุ้มครองการเผยแพร่งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์บนเว็บโดยเฉพาะ)

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์

สัญญา อนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์นั้น (ต่อไปจะขอเรียกสั้นๆว่า CC) ประกาศใช้เมื่อวันที่ 16 ธ.ค. 2002 ในปัจจุบันเป็นรุ่นที่ 3.0 แล้ว ในปีค.ศ. 2008 คาดการณ์ว่าน่าจะมีผลงานที่ได้รับการคุ้มครองจาก CC เป็นจำนวนถึง 130 ล้านชิ้นแล้ว

ในประเทศไทย เมื่อวันที่ 2 เม.ษ. 2009 เพิ่งจะมีการประกาศใช้ CC อย่างเป็นทางการ ถือเป็นประเทศลำดับที่ 51 ของโลกที่ประกาศใช้ CC

ลักษณะ ของ CC นั้น หากเปรียบเทียบกับคำว่า สงวนสิทธิ์ทุกประการ กับ สาธารณสมบัติ แล้ว CC อาจใช้คำว่า สงวนสิทธิ์บางประการก็ว่าได้ ผลงานที่ได้รับการคุ้มครองจาก CC นั้น ผู้ที่จะนำผลงานไปใช้ไม่จำเป็นต้องขออนุญาต เพียงแต่จะต้องทำตามเงื่อนไขที่เจ้าของลิขสิทธิ์กำหนดไว้ ทำให้สามารถรักษาสิทธิ์ความเป็นเจ้าของเอาไว้ และเผยแพร่ให้คนอื่นนำไปใช้ต่อยอดได้อย่างแพร่หลาย

Weblog หรือ Image Hosting ชื่อดังทั้งหลายที่เปิดให้บริการฟรีส่วนใหญ่สมาชิกก็จะได้รับความคุ้มครอง จาก CC และต้องปฏิบัติตามด้วยเช่นกัน อาทิเช่น Flickr, WordPress เป็นต้น

เงื่อนไขที่เจ้าของผลงานจะต้องกำหนดให้กับผลงานตัวเอง มีอยู่ 4 ประการ ได้แก่

  1. แสดงที่มา (Attribution – by) ต้องแสดงเครดิตให้แก่เจ้าของผลงานเสมอ
  2. ไม่ใช้เพื่อการค้า (Noncommercial – nc) ไม่นำไปใช้ในทางการค้า
  3. ไม่ดัดแปลง (No Derivatives – nd) ห้ามดัดแปลง แก้ไขใดๆ ทั้งสิ้น
  4. อนุญาตแบบเดียวกัน (Share Alike – sa) ต้องเผยแพร่ผลงานด้วยสัญญา CC เดียวกันกับต้นฉบับทุกประการ

เมื่อนำเงื่อนไขมาผสมกันแล้ว จะเกิดเป็นสัญญา CC 6 ประเภท ได้แก่

  1. CC by
  2. CC by-nc
  3. CC by-nd
  4. CC by-nc-nd
  5. CC by-nc-sa
  6. CC by-sa

จะ เห็นได้ว่า ทุกประเภทต้องมี by ซึ่งหมายความว่า ทุกผลงานภายใต้ CC จะต้องแสดงที่มา ซึ่งหากผู้ใดนำเอาผลงานไปใช้โดยไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขก็สามารถฟ้องร้องเป็น คดีความได้เหมือนกับผลงานที่คุ้มครองโดยลิขสิทธิ์ทุกประการ

วิธีการขอรับความคุ้มครองจาก CC นั้น ง่ายนิดเดียวครับ ไปที่นี่เลยครับ
http://creativecommons.org/license/?lang=th

ความเห็นส่วนตัว

ผม เชื่อว่าการประกาศใช้ CC ในประเทศไทย จะทำให้นักสร้างสรรค์ผลงานได้ง่ายขึ้น และช่วยให้กลุ่มนักสร้างสรรค์กลุ่มนี้ในประเทศไทยขยายตัวขึ้นยิ่งกว่าเดิม ไม่มากก็น้อย

แต่อย่างไรก็ตาม CC นั้นก็ยังถือเป็นเรื่องที่ใหม่สำหรับประเทศไทยมาก และคาดว่าก็ยังจะเป็นเรื่องใหม่อยู่อีกนานเหมือนกัน ซึ่งวิธีการเผยแพร่ ผมว่าไม่ใช่เรื่องยากเลยสำหรับประเทศไทยที่มีประชากร Blogger จำนวนมาก ทั้ง Hi5, Facebook ติดอันดับ Top 10 ของโลก ถ้าจะทำกันจริงๆจังๆ

แต่ สิ่งที่ผมเป็นห่วงอยู่อย่างมาก และทำให้ผมคิดว่า ยังเป็นอุปสรรคที่ขัดขวางการเจริญเติบโตของนักสร้างสรรค์ไทย ถึงแม้จะมีการประกาศใช้ CC ในประเทศไทยแล้วก็ตาม ก็คือ การทำผิดกฎหมายละเมิดลิขสิทธิ์ หรือทรัพย์สินทางปัญญาที่เห็นกันอยู่เกลื่อนบ้านเกลื่อนเมืองครับ ง่ายๆเลย เดียวนี้จะฟังเพลง ถึง 20% ไหมครับที่ซื้อแผ่นแท้สนับสนุนของจริง

ไม่ปลิ้มครับ…ไม่ปลิ้ม

ดัง นั้น ตราบใดที่ประเทศไทยยังไม่ลงมือแก้ปัญหานี้อย่างจริงจัง จะประกาศกฎหมายหรือสัญญาอนุญาตสักกี่ฉบับ นักสร้างสรรค์ไทยก็คงยังเป็นที่ น่าสงสารต่อไป

ข้อมูลเพิ่มเติม

ครีเอทีฟคอมมอนส์
http://www.creativecommons.org
http://th.wikipedia.org/wiki/ครีเอทีฟคอมมอนส์

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์
http://th.wikipedia.org/wiki/สัญญาอนุญาตอครีเอทีฟคอมมอนส์

สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย
http://www.cc.in.th

เชิญแสดงความเห็นเกี่ยวกับ สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ประเทศไทย รวมถึงเรื่องลิขสิทธิ์ได้ ที่นี่เลยครับ

Read Full Post »